Drukuj
Kategoria: historia
Odsłony: 4117

Charakterystyczną cechą wnętrza kościoła Najświętszego Serca Pana Jezusa i większości kościołów budowanych przez ewangelików są empory. W niedzielę odprawiano tylko jedno Nabożeństwo Słowa Bożego, na które gromadziła się cała społeczność gminy ewangelickiej, dlatego wszystkim zależało, aby mieć własne, wygodne miejsce siedzące.

Konstrukcję empor wykonał cieśla Gottfield Matern z Zachełmia, razem z drewnianym stropem i dachem. Konstrukcyjnie rozwiązano to zadanie w ten sposób, że 12 wielkich filarów z drzewa modrzewiowego (po 6 z każdej strony nawy głównej), wysokości ok. 8 m, podtrzymuje drewniane sklepienie i jest zarazem podporą dla empor. W ten sposób powstały jak gdyby dwie nawy boczne. Empory z południowej i północnej strony kościoła, długości ok. 20 m, szerokości ok. 3,5 m, były miejscem, gdzie ustawiono wiele ławek, co powiększyło znacznie ilość miejsc siedzących w kościele. Empory mają balustradę wysokości 120 cm, ozdobioną gzymsami i podzieloną na pola, w których są namalowane obrazy ze scenami biblijnymi. Z tyłu kościoła, na równi z emporami znajduje się chór organowy, ozdobiony bogatszą kształtem barokową balustradą.

Filary w formie kolumn biegną dwoma kondygnacjami wokół wnętrza kościoła, w części dolnej, przed emporami ozdobione są złoconymi kapitelami jońskimi, a w części górnej – przed sklepieniem – kapitelami korynckimi.

Wszystkie kolumny i empory pierwotnie były pokryte piękną, XVIII w. marmoryzacją koloru różowego (są odkrywki). Niestety, w czasie odnawiania kościoła w latach 70-tych zostały zamalowane farbą olejna koloru kości słoniowej. Czy i kiedy kolumny i empory wrócą do dawnej pięknej marmoryzacji?

 

Obrazy na emporach

Ozdobne filary spełniają ważną rolę w konstrukcji całego kościoła i są tak pomyślane, że dzielą empory na 6 segmentów (pierwotnie 5). W latach 70-tych XX w. przebudowywano kościół urządzając prezbiterium, przedłużono też wtedy empory aż do ściany – o jedno przęsło (6 przęsło). Na każdym segmencie namalowane są dwa obrazy (po 12 obrazów na emporze), a na emporze organowej znajduje się 6 obrazów. Zwyczaj malowania scen biblijnych w kościołach znany jest od średniowiecza. Wierni przychodzący do kościoła nie umieli czytać, ale raz opowiedziane im zdarzenia, które ilustrowały rzeźby lub obrazy, zapadały im głęboko w pamięć. Była to tzw. Biblia pauperum – Biblia ubogich, pozwalająca prostym ludziom poznawać Stary i Nowy Testament. W kościołach budowanych przez ewangelików, gdzie były nawet trzy kondygnacje galerii, parapety empor często zdobiono malowanymi scenami biblijnymi. W Sobieszowie obrazy te zachowały się w całości i są w dobrym stanie do chwili obecnej.

Na dwóch nowych przęsłach, aby dostosować je wyglądem do pozostałych, umieszczono 4 obrazy namalowane przez Tadeusza Nodzyńskiego (1919-1993) ze Szklarskiej Poręby. Obecnie na emporach jest 26 starych obrazów i 4 nowe. Stare obrazy malowane są prawdopodobnie przez kilku autorów, na co wskazuje różna ich wartość artystyczna. Nieznane są daty powstania obrazów ani nazwiska malarzy. Obraz „Zesłanie Duch Świętego” wykonany przez artystę posiadającego wysokie umiejętności, prawdopodobnie jest obrazem pierwotnym. Namalowany został na płótnie i naklejony na deski empory. Można przypuszczać, że tak były malowane pozostałe obrazy, które jednak mogły ulec zniszczeniu lub uszkodzeniu, dlatego później od razu malowano nowe na deskach empor, jako bardziej trwałe. Nie zachowały się jednak żadne zapiski na ten temat.

Na emporze południowej znajduje się 12 obrazów ze Starego i Nowego Testamentu, a na emporze północnej umieszczone jest 12 obrazów tylko z Nowego Testamentu. Spośród opinii o wartości artystycznej obrazów południowej empory, obok jedynego malowidła na płótnie „Zesłanie Ducha Świętego”, są podkreślone walory obrazów zatytułowanych: „Grzech pierworodny” i „Nawrócenie Pawła”. Obrazy na emporze północnej są najbardziej jednolite tematycznie, znajdują się na nich najważniejsze wydarzenia z życia Jezusa Chrystusa według IV Ewangelii. Wiele wskazuje na to, że większość z nich została namalowana przez jednego malarza, mają one wiele cech malarstwa ludowego.

Na emporze organowej znajduje się 6 obrazów – 3 przedstawiają historie ze Starego Testamentu i 3 z Nowego Testamentu. Za względu na barokowe kształty empory, są one mniejsze od obrazów z empor południowej i północnej. Każdy obraz oprawiony jest w złote, wąskie ramy z profilami,

Przez konserwatorów zabytków stare obrazy określane są jako pochodzące z II połowy XVIII wieku. Ale jak wytłumaczyć fakt, że jeden obraz: „Zesłanie Ducha Świętego” jest namalowany na płótnie i wydaje się być starszy od pozostałych? Zachowała się wzmianka, że empory zostały na nowo urządzone w roku 1817, czyżby wtedy stare, być może zniszczone obrazy zastąpiono obecnymi namalowanymi na deskach? Na ten temat nie zachowały się żadne wzmianki.

Obrazy mają różne wymiary, na emporze południowej 10 obrazów ma wymiary 52,5-55x118-121 cm. Tylko 2 obrazy ma mniejsze wymiary 52,5x84 cm. Nowe obrazy malowane przez Tadeusza Nodzyńskiego są większe: 55x126-131 cm. Obrazy na emporze organowej są różnych wymiarów.

 

Obrazy na emporze południowej

Obraz 1. Stworzenie świata
Obraz 2. Stworzenie zwierząt
Obraz 3. Grzech pierworodny
Obraz 4. Wiara kobiety kananejskiej
Obraz 5. Nawrócenie Świętego Pawła 
Obraz 6. Rozmowa Chrystusa z Nikodemem
Obraz 7. Potop – Arka Noego 
Obraz 8. Zesłanie Ducha Świętego
Obraz 9. Józef Egipski daje się poznać braciom
Obraz 10. Chrystus w Emaus
Obraz 11. Przemienienie Pańskie na górze Tabor
Obraz 12. Kult złotego cielca

Obrazy na emporze północnej

Obraz 13. Zapowiedź narodzenia św. Jana Chrzciciela
Obraz 14. Nawiedzenie
Obraz 15. Boże Narodzenie
Obraz 16. Ofiarowanie Jezusa w świątyni 
Obraz 17. Wjazd Jezusa do Jerozolimy
Obraz 18. Modlitwa Jezusa w Ogrójcu
Obraz 19. Jezus przed Herodem
Obraz 20. Biczowanie
Obraz 21. Upadek pod krzyżem
Obraz 22. Ukrzyżowanie
Obraz 23. Zmartwychwstanie
Obraz 24. Wniebowstąpienie

Obrazy na emporze organowej

Obraz 25. Miriam, siostra Aarona, głosi chwałę Pana
Obraz 26. Zwiastowanie
Obraz 27. Pieśń dziękczynna Dawida
Obraz 28. Ukazania się anioła pasterzom w Betlejem
Obraz 29. Apoteoza Baranka Apokaliptycznego
Obraz 30. Wezwanie do pokuty i zapowiedź zbawienia